www.radomir.netai.net

Kolejne kampanie cesarza bizantyńskiego pomiędzy 1001 a 1004 rokiem znacznie uszczupliły terytorium carstwa bułgarskiego. Po 1005 roku pomimo trwających nadal walk sytuacja na dłuższy czas się ustabilizowała. W ręku Samuela pozostawały górskie rejony Macedonii i Albanii oraz dolina górnej Strumy, a Bizantyńczycy nie byli w stanie posunąć się naprzód. Zmianę przyniósł rok 1014. Samuel wzniósł szereg umocnień w wąwozie pomiędzy górami Ograżden i Bełasica, na drodze, przez przełęcz Klidion, którą Bazyli II prowadził zazwyczaj swe wojska podczas wypraw w głąb państwa Samuela. Latem 1014 roku, Bazyli II podjął kolejną wyprawę przeciw Bułgarom. Samuel zasadził się ze swymi wojskami w strzeżonym palisadą wąwozie. Natknąwszy się na palisadę, Bazyli II podjął kilka prób sforsowania przeszkody, jego ataki rozbiły się jednak o dobrze bronione umocnienia. Strateg Filipopolis Nicefor Ksifias znalazł możliwość obejścia sił bułgarskich i zajęcia pozycji na ich tyłach. 29 sierpnia Bazyli II przypuścił zmasowany atak na bułgarskie pozycje obronne za palisadą, a w tym samym czasie Ksiafias niespodziewanie zaatakował od tyłu. Zaskoczeni Bułgarzy poszli w rozsypkę. Samuel ocalał jedynie dzięki wytrwałości i odwadze Gabriela Radomira, który pomógł ojcu wydostać się z wąwozu i zbiec do twierdzy Prilep. Liczbę wziętych do niewoli Bułgarów współcześni historycy określają na 14 lub 15 tysięcy. Bazyli II, rozkazał wykłuć jeńcom oczy, pozostawiając co setnemu lewe oko, aby mógł prowadzić pozostałych, po czym odesłał ich do domu. Po odprowadzeniu ojca Gabriel Radomir podążył w pole w ślad za wojskami bizantyńskimi. Z przełęczy Bazyli II zwrócił się ku Strumitsy i zajął zamki wokół Matrucium. Wysłał też swego wodza Teofilakta Botaniatesa, by zniszczył palisadę, którą Bułgarzy wznieśli na drodze do Tesaloniki. Botaniates zadanie szczęśliwie wykonał, w drodze powrotnej wpadł jednak w zasadzkę i stracił z rąk żołnierzy Gabriela Radomira większość ludzi.

Car Bułgarów

Ślepe ofiary spod Klidion dotarły na początku października do Prespy, gdzie przebywał car. Widok upiornej procesji jego wielkiej armii przyprawił Samuela o atak apopleksji. Zmarł dwa dni później 6 października 1014. Gabriel Radomir przebywał wtedy w polu z armią. Kilka dni zajął mu powrót na dwór carski. 15 października został koronowany na cara Bułgarów. Jego sytuacja od początku nie była zbyt stabilna. Żył i prawdopodobnie zgłaszał, wynikające z prawa starszeństwa, pretensje do tronu, syn starszego z Komitopulów Iwan Władysław. Wodzowie Samuela poparli jego syna, Gabriela Radomira. Nowy car uczynił swym zastępcą, wielmożę Domecjana, obecnego przy koronacji, nadając mu tytuł kauchana. Niewątpliwie jednak miał też swoich stronników Iwan Władysław. W chwili objęcia władzy nowy car nie był już człowiekiem młodym, najprawdopodobniej przekroczył 50-ty rok życia. Jego państwo ograniczające się do gór macedońskich i albańskich oraz pasa twierdz w dolinie rzeki Strumy znajdowało się pod nieustającym naporem ze strony Bizancjum, a klęska pod Bełasicą mocno zachwiała możliwościami obronnymi Bułgarów.
24 października wieści o śmierci Samuela dotarły do cesarza Bazylego II, który tymczasem dotarł już do Mosynopolis. Pomimo późnej pory roku cesarz powrócił do Macedonii i przez dolinę Crny skierował się ku siedzibie Gabriela Radomira, Bitoli. Nie udało mu się zdobyć twierdzy, spalił jedynie pałac carski, po czym ze względu na nadchodzącą zimę zmuszony był się wycofać. W drodze powrotnej jego wojska zajęły Prilep i Sztip. Na początku stycznia 1015 roku wojska bizantyńskie przez Wodenę dotarły do Tesaloniki.

Grecki kronikarz Jan Skylitzes napisał o nim: Wzrostem i siłą dorównywał swemu ojcu, ale rozumem i duchem znacznie mu ustępował.

Drzewo rodziny Gabriela Radomira

Ciekawostki

Bibliografia


Po klęsce nad Spercheiosem powstrzymany na wschodzie i południu, Samuel zaatakował i podporządkował sobie księstwa serbskie na zachodzie. Wmieszał się też w walki o następstwo tronu na Węgrzech po śmierci księcia Gezy (997). W wyniku działań wojennych przyłączył do swego państwa rejon Sirmium. Wojna została zakończona podpisaniem układu pokojowego przypieczętowanego ślubem córki nowego władcy węgierskiego Stefana I z synem Samuela Gabrielem Radomirem. Z małżeństwa tego urodził się syn Piotr Delian . Małżeństwu Gabriela Radomira z węgierską księzniczką nie była jednak sądzona długa przyszłość. Na dworze prespańskim żyła piękna niewolnica imieniem Irena, uprowadzona z Larisy jako mała dziewczynka, po zdobyciu miasta przez Samuela w 985 roku. Kronikarze greccy sławią jej niezwykłą piękność. Uległ jej urokowi Gabriel Radomir i po kilku latach małżeństwa oddalił swoją węgierską żonę i poślubił Irenę. Samuel uznał decyzję syna. W 1002 roku, kiedy cesarz Bazyli II obległ bułgarski Widyń, król węgierski upomniał się o królewską godność córki i zaatakował ziemie księcia Siedmiogrodu Ajtonya, stronnika cara Samuela na północy.

Wiosną, dzięki zdradzie, Gabrielowi Radomirowi udało się odzyskać Wodenę i obsadzić ją bułgarskim garnizonem. Bazyli nadciągnął jednak pod twierdzę z całym swym wojskiem i zmusił ją do poddania się. Bułgarskich obrońców cesarz zesłał do temu Boleron w Tracji, a dla poprawy bezpieczeństwa wzniósł naprzeciw Wodeny dwa zamki, które zostały nazwane: Kardia i Św. Eliasz. Po odbiciu Wodeny cesarz powrócił do Tesaloniki, gdzie zastało go poselstwo od cara bułgarskiego, któremu przewodził grecki żołnierz zwany Chirotmetus (ponieważ utracił jedną rękę). W liście dostarczonym przez Chirotmetusa Gabriel Radomir zobowiązywał się podporządkować cesarzowi. Bazyli II obawiając się podstępu odprawił posłów z niczym. Wysłał natomiast wojsko pod dowództwem Nicefora Ksifiasa i Konstantyna Diogenesa w stronę leżącej na północny zachód od Edessy kotliny Megleny z zadaniem rozpoczęcia oblężenia jednej z kluczowych twierdz bułgarskich, Mogleny, broniacej drogi ku stolicy państwa Ochrydzie. Obroną kierowali wojewoda Ilica i ze względu na wagę przedsięwzięcia, kauchan Domecjan. .

W czasie oblężenia Mogleny car przebywał po drugiej stronie, okalającego kotlinę Megleny od zachodu, pasma górskiego Woras, nad jeziorem Ostrowo (jez. Wegoritida), skąd obserwował przebieg działań wojennych. Dla odciągnięcia Bizantyńczyków spod Mogleny podjął desperacką wyprawę, która dotarła aż pod mury Konstantynopola, nie wpłynęła jednak na wynik oblężenia. Obrońcy trzymali się dzielnie do czasu, gdy cesarz przybywszy pod twierdzę rozkazał, aby zmienić bieg rzeki opływającej miasto i wysadzić odsłonięte w ten sposób fundamenty. Dowódcy zmuszeni zostali do poddania się. Do niewoli dostali się kauchan Domecjan, wojewoda Ilica i wielu możnowładców. Żołnierzy cesarz deportował na granicę z Armenią, a miasto zniszczył i spalił. Upadek Mogleny i utrata potężnego stronnika w osobie kauchana Domecjana istotnie zachwiała tronem Gabriela Radomira. Nie jest wykluczone, że już wcześniej cesarz Bazyli intrygował przeciw carowi sugerując Iwanowi Władysławowi, że może liczyć na jego przychylność w razie przejęcia władzy . W sierpniu 1015 roku, podczas polowania w lasach w pobliżu miasteczka Petrisk Gabriel Radomir został zamordowany przez Iwana Władysława.

Następca tronu

Gabriel Radomir był jedynym synem Samuela Komitopula i jego żony Agaty. Pierwsza wzmianka o Gabrielu Radomirze wiąże się z ostateczną rozgrywką o władzę w państwie pomiędzy ojcem Gabriela Samuelem a jego stryjem Aaronem. Szukający poparcia przeciw bratu w Bizancjum, Aaron został przez Samuela oskarżony o zdradę i na jego rozkaz zamordowany wraz z rodziną na zamku w Razmetanicy. Gabriel wstawił się wówczas lub ukrył syna Aarona Iwana Władysława i w ten sposób ocalił swego kuzyna.
W 996 roku Gabriel Radomir wziął udział w wyprawie ojca na południe Grecji, która dotarła, aż na Peloponez. W drodze powrotnej nad rzeką Spercheios w pobliżu Termopil Bułgarzy zostali zaskoczeni przez armię bizantyńską Nicefora Uranosa. 12 000 żołnierzy bułgarskich zostało wziętych do niewoli. Samuel i Gabriel Radomir, ranni wraz z garstką towarzyszy ratowali się ucieczką. Bezdrożami Epiru z trudem przedostali się na dwór w Prespie

Z drugiej żony:

Gabriel Radomir (bułg.: Гаврил Радомир, Gawrił Radomir), w źródłach greckich Gabriel Roman (Γαβριὴλ ὀ καἰ Ρωμανός, Gabriel ho kai Romanos) - car Bułgarii w latach 1014-1015. Syn Samuela Komitopula.

Związki rodzinne

Żony

Potomstwo

Z pierwszej żony:

Reklama

Polecamy